ERGONOMİK RİSK ANALİZİ EĞİTİMİ

🎯 Ergonomik Risk Değerlendirme Yöntemleri EğitimiErgonomik Ön Risk değerlendirme, Ergonomik Risk Analizi Danışmanlığı

 

Doğru Yöntemi Seçin, Doğru Değerlendirin, Doğru İyileştirin
Ergonomik risk değerlendirmesi yalnızca bir kontrol listesi doldurmak veya bir yazılıma veri girmek değildir.
Doğru görev için doğru yöntemi seçmek, saha verilerini doğru toplamak, değerlendirme sonuçlarını bilimsel ve teknik açıdan yorumlamak ve elde edilen sonuçları uygulanabilir ergonomik iyileştirmelere dönüştürmek gerekir.
Ergonomik Risk Değerlendirme Yöntemleri Eğitimi, işyerlerinde ergonomik riskleri sistematik biçimde belirlemek, uygun değerlendirme yöntemini seçmek, yöntemi doğru uygulamak ve sonuçları doğru yorumlamak isteyen İSG profesyonelleri, işyeri hekimleri, iş güvenliği uzmanları, ergonomistler, mühendisler, insan kaynakları ve ilgili yöneticiler için hazırlanmıştır.

Eğitimin temel yaklaşımı:

Görevi Tanımla → Riski Belirle → Doğru Yöntemi Seç → Ölç → Analiz Et → Yorumla → İyileştir → Doğrula
Amaç yalnızca yöntemleri öğretmek değil, katılımcının gerçek bir işyerinde hangi yöntemi, neden ve nasıl kullanacağını anlayabilmesini sağlamaktır.

Neden Ergonomik Risk Değerlendirme Yöntemleri Eğitimi?

Ergonomik risklerin tamamı aynı değildir.
Bir çalışanda;

ön plana çıkabilir.
Bu nedenle her işe aynı ergonomik risk değerlendirme yöntemini uygulamak doğru değildir.
Eğitimde katılımcılara yalnızca yöntemlerin puanlama sistemleri değil;
“Bu iş için hangi yöntem uygun?”
“Hangi verileri toplamalıyım?”
“Ölçümü nereden yapmalıyım?”
“Sonucu nasıl yorumlamalıyım?”
“Risk puanı ne anlama geliyor?”
“Hangi iyileştirmeyi önceliklendirmeliyim?”
sorularına cevap verebilecek uygulama yaklaşımı kazandırılması hedeflenir.

EĞİTİMİN TEMEL AMACI

Eğitim sonunda katılımcıların;
✓ Ergonomik tehlike ve riskleri sistematik biçimde tanımlayabilmesi,
✓ Görevin özelliklerine göre uygun ergonomik değerlendirme yöntemini seçebilmesi,
✓ Gerekli saha verilerini doğru şekilde toplayabilmesi,
✓ Ergonomik değerlendirme araçlarını doğru uygulayabilmesi,
✓ Değerlendirme sonuçlarını teknik açıdan yorumlayabilmesi,
✓ Riskleri önceliklendirebilmesi,
✓ Uygun mühendislik ve organizasyonel kontrol önlemlerini belirleyebilmesi,
✓ İyileştirme öncesi ve sonrası sonuçları karşılaştırabilmesi,
✓ Ergonomi risk değerlendirmesini İSG yönetim sistemi içerisinde ele alabilmesi
amaçlanmaktadır.

EĞİTİMDE NELER ÖĞRENİLECEK?

1. Ergonomik Risk Değerlendirmesinin Temelleri
Eğitimin başlangıcında ergonomik risk değerlendirmesinin temel prensipleri ele alınır.
Temel ergonomik risk faktörleri:

Katılımcıların yalnızca “risk faktörünü görmek” değil, riskin hangi koşullarda ortaya çıktığını ve maruziyetin nasıl değerlendirileceğini anlaması hedeflenir.

2. Doğru Ergonomik Değerlendirme Yöntemini Seçme
Eğitimin en önemli bölümlerinden biri yöntem seçimidir.
Her yöntemin;

ayrı ayrı ele alınır.
Katılımcılar bir görevle karşılaştığında:
“Hangi yöntemi kullanmalıyım?”
sorusuna sistematik biçimde cevap verebilecek bir karar yaklaşımı kazanır.

3. NIOSH Kaldırma Denklemi
Manuel kaldırma görevlerinde kullanılan NIOSH yaklaşımının temel prensipleri ele alınır.
Değerlendirmede;

gibi değişkenlerin rolü açıklanır.
Katılımcılar;
Recommended Weight Limit (RWL) ve Lifting Index (LI) kavramlarının ne anlama geldiğini ve sonuçların nasıl yorumlanacağını öğrenir.

4. WISHA Kaldırma Hesaplayıcısı
WISHA Kaldırma Hesaplayıcısı ile manuel kaldırma ve indirme görevlerinin hızlı biçimde taranması ele alınır.
Uygulamada;

gibi konular üzerinde durulur.
Kaldırma İndeksi (LI)
Sonuçların yorumlanması ve LI değerinin risk değerlendirmesindeki anlamı uygulamalı olarak ele alınır.
Ayrıca hesaplayıcının hangi durumlarda bir tarama aracı olarak kullanılabileceği ve hangi durumlarda daha kapsamlı değerlendirme gerekeceği açıklanır.

5. WERA – Workplace Ergonomic Risk Assessment
WERA yaklaşımı ile fiziksel ergonomik risklerin sistematik biçimde taranması ele alınır.
Katılımcılar;

üzerinden değerlendirme mantığını öğrenir.
Özellikle farklı görevlerin hızlı biçimde taranması ve öncelikli ergonomik risklerin belirlenmesi üzerinde durulur.

6. ART – Assessment of Repetitive Tasks
Tekrarlayan üst ekstremite görevlerinde ART yaklaşımı ele alınır.
Değerlendirmede;

gibi faktörler incelenir.
Katılımcılar özellikle montaj, paketleme, üretim ve benzeri tekrarlayan üst ekstremite görevlerinde yöntemin kullanım mantığını öğrenir.

7. MAC – Manual Handling Assessment Charts
Manuel taşıma ve kaldırma görevlerinin değerlendirilmesinde MAC yaklaşımı ele alınır.
Katılımcılar;

gibi faktörlerin risk üzerindeki etkisini değerlendirmeyi öğrenir.
Amaç yalnızca skor elde etmek değil, hangi risk faktörünün müdahale edilmesi gereken temel neden olduğunu ortaya koymaktır.

8. RAPP – Risk Assessment of Pushing and Pulling
İtme ve çekme faaliyetleri için RAPP yaklaşımı incelenir.
Özellikle;

gibi ekipmanlarla yapılan görevlerde;

gibi faktörlerin değerlendirilmesi ele alınır.

9. RULA ve REBA
Postüral risk değerlendirmesinde kullanılan RULA ve REBA yöntemlerinin kullanım alanları karşılaştırılır.
RULA
Özellikle;

postürlerinin ön planda olduğu görevlerde değerlendirme yaklaşımı ele alınır.
REBA
Tüm vücudu ilgilendiren postüral risklerin değerlendirilmesinde kullanılan yaklaşım incelenir.
Eğitimde önemli nokta:
RULA ve REBA'nın birbirinin alternatifi olarak rastgele seçilmesi yerine, görevin özelliklerine göre hangi yaklaşımın daha uygun olduğunun değerlendirilmesi.

10. MAPO – Hastane ve Sağlık Hizmetlerinde Ergonomi
Sağlık sektöründe ergonomik risk değerlendirmesinin farklı bir perspektifle ele alınması gerekir.
Hasta;

gibi görevlerde yalnızca çalışanın postürü değerlendirilmez.
Hasta bağımlılığı, ekipman, personel, çalışma organizasyonu ve görev koşulları birlikte ele alınır.
Eğitimde MAPO yaklaşımının temel mantığı ve hastanelerde hasta taşıma ve hareket ettirme risklerinin sistem düzeyinde değerlendirilmesi üzerinde durulur.

11. AEP ve AET Yaklaşımı
Ergonomik değerlendirme her zaman aynı ayrıntı seviyesinde yapılmamalıdır.
AEP – Ön Ergonomik Değerlendirme
Ergonomik risklerin hızlı biçimde belirlenmesi ve önceliklendirilmesi amacıyla kullanılabilecek yaklaşım ele alınır.
AET – Ergonomik Analiz
Daha karmaşık veya ayrıntılı değerlendirme gerektiren işlerde görevin daha kapsamlı analiz edilmesi ele alınır.
Eğitimde temel yaklaşım:
Tarama → Önceliklendirme → Ayrıntılı Analiz
şeklinde ele alınır.

12. Fizyolojik İş Yükü Değerlendirmesi
Bazı fiziksel işlerde gözlemsel değerlendirmeler tek başına yeterli olmayabilir.
Uygun koşullarda;

gibi göstergelerin ergonomik değerlendirmeyi nasıl destekleyebileceği ele alınır.
Fizyolojik verilerin tanı amacıyla değil, fiziksel iş yükünün değerlendirilmesini destekleyen objektif veriler olarak kullanılması üzerinde durulur.

13. Saha Gözlemi ve Veri Toplama
Doğru yöntem kadar doğru veri toplamak da önemlidir.
Eğitimde katılımcılara;

konularında uygulama yaklaşımı kazandırılır.
Çünkü:
Yanlış veri + doğru yöntem = yanlış sonuç.

14. En Zorlu ve En Yaygın Görevin Belirlenmesi
Bir işyerinde tek bir görev koşulu olmayabilir.
Örneğin farklı;

bulunabilir.
Bu durumda hem;
En kötü durum
hem de
En yaygın durum
ayrı ayrı değerlendirilerek riskin gerçek çalışma koşullarındaki dağılımı anlaşılabilir.

15. Ergonomik Risk Sonuçlarının Yorumlanması
Bir değerlendirme sonucunda yalnızca “düşük”, “orta” veya “yüksek” risk demek yeterli değildir.
Katılımcıların;
Risk skoru neyi gösteriyor?
Hangi faktör skoru yükseltti?
Riskin temel nedeni nedir?
Hangi müdahale riski azaltabilir?
sorularına cevap verebilmesi hedeflenir.
Bu nedenle eğitimde skorun kendisinden çok skorun arkasındaki ergonomik risk faktörlerinin yorumlanmasına önem verilir.

16. Riskten Kontrole: İyileştirme Tasarımı
Ergonomik risk değerlendirmesinin gerçek amacı risk puanını düşürmektir.
Ancak yalnızca çalışanı eğitmek her zaman yeterli değildir.
Eğitimde kontrol seçenekleri;
Mühendislik Kontrolleri

Organizasyonel Kontroller

Eğitim ve Farkındalık

şeklinde ele alınır.

17. İyileştirme Simülasyonları
Ergonomik değerlendirme yalnızca mevcut durumu analiz etmek için kullanılmaz.
Örneğin;
“Yükü 10 cm yukarı alırsak ne olur?”
“Yükü çalışana yaklaştırırsak risk nasıl değişir?”
“Kaldırma sıklığını azaltırsak sonuç ne olur?”
“Mekanik yardımcı kullanırsak risk nasıl değişir?”
gibi senaryolar oluşturulabilir.
Bu yaklaşım sayesinde katılımcılar risk değerlendirmesini bir iyileştirme tasarım aracına dönüştürmeyi öğrenir.

18. İyileştirme Öncesi ve Sonrası Doğrulama
Ergonomik müdahalenin gerçekten işe yarayıp yaramadığı tekrar değerlendirilmelidir.
ÖNCE
Risk değerlendirmesi
↓
MÜDAHALE
Ergonomik iyileştirme
↓
SONRA
Yeniden değerlendirme
Bu döngü ile yapılan iyileştirmenin ergonomik risk üzerindeki etkisi objektif biçimde izlenebilir.

EĞİTİMİN UYGULAMALI YAPISI

Eğitim yalnızca teorik bilgi aktarımından oluşmaz.
Katılımcılar örnek görevler üzerinden;
Görevi tanımlama
→ Risk faktörlerini belirleme
→ Yöntem seçme
→ Veri toplama
→ Hesaplama/değerlendirme
→ Sonuç yorumlama
→ İyileştirme önerisi geliştirme
→ Sonuçları doğrulama
adımlarını uygulayabilir.
Bu sayede eğitim sonunda katılımcının yalnızca yöntemin adını bilmesi değil, yöntemi gerçek bir iş üzerinde kullanabilmesi hedeflenir.

HANGİ YÖNTEM HANGİ İŞ İÇİN?


Ergonomik durum

Değerlendirme yaklaşımı

Manuel kaldırma

NIOSH / WISHA

Genel fiziksel ergonomik tarama

WERA

Tekrarlayan üst ekstremite işleri

ART

Manuel taşıma

MAC

İtme-çekme

RAPP

Üst ekstremite ve postür

RULA

Tüm vücut postüral riskleri

REBA

Hastane hasta taşıma

MAPO

Ön ergonomik tarama

AEP

Ayrıntılı iş analizi

AET

Fiziksel iş yükü

Uygun fizyolojik değerlendirme yaklaşımları

Önemli: Bu tablo bir “otomatik yöntem seçme” tablosu değildir. Gerçek değerlendirmede görevin kapsamı, maruziyet, yöntemlerin kullanım amacı ve sınırlılıkları birlikte değerlendirilmelidir.

EĞİTİM KİMLER İÇİN?

İSG Profesyonelleri

Ergonomi ve Teknik Profesyoneller

Yönetim ve İnsan Kaynakları

Sağlık Sektörü

EĞİTİM SONUNDA KATILIMCILAR

Katılımcıların;
✓ Ergonomik risk faktörlerini tanımlayabilmesi,
✓ İşe uygun değerlendirme yöntemini seçebilmesi,
✓ WISHA ve NIOSH tabanlı kaldırma değerlendirmelerinin temel mantığını anlayabilmesi,
✓ WERA ile genel ergonomik riskleri tarayabilmesi,
✓ ART ile tekrarlayan üst ekstremite görevlerini değerlendirebilmesi,
✓ MAC ile manuel taşıma görevlerini değerlendirebilmesi,
✓ RAPP ile itme-çekme risklerini değerlendirebilmesi,
✓ RULA ve REBA'nın kullanım alanlarını ayırt edebilmesi,
✓ MAPO yaklaşımının hastane hasta taşıma süreçlerindeki kullanım mantığını anlayabilmesi,
✓ Saha verilerini doğru şekilde toplayabilmesi,
✓ Değerlendirme sonuçlarını yorumlayabilmesi,
✓ Riskleri önceliklendirebilmesi,
✓ Ergonomik kontrol önlemleri geliştirebilmesi,
✓ İyileştirme öncesi ve sonrası sonuçları karşılaştırabilmesi
hedeflenmektedir.

ERGONOMİK RİSK DEĞERLENDİRMESİNDE EN SIK YAPILAN HATALAR

Eğitimde yalnızca “doğru uygulama” değil, yanlış uygulamaların neden yanlış olduğu da ele alınır.
❌ Her işte aynı yöntemi kullanmak
❌ Sadece fotoğraf üzerinden değerlendirme yapmak
❌ Çalışma koşullarını sahada gözlemlememek
❌ Yük ağırlığını tahmin etmek
❌ Görev sıklığını yanlış hesaplamak
❌ Ölçüm noktalarını yanlış belirlemek
❌ Sadece en kötü duruma bakıp gerçek maruziyeti göz ardı etmek
❌ Sadece risk skoruna odaklanmak
❌ Skoru doğrudan “hastalık riski” olarak yorumlamak
❌ Kontrol önlemi geliştirmeden raporu tamamlamak
❌ İyileştirme sonrasında yeniden değerlendirme yapmamak
Eğitimin temel yaklaşımı:
Yöntemi bilmek yetmez; yöntemin sınırlarını da bilmek gerekir.

ISO 45001 PERSPEKTİFİNDEN ERGONOMİ

Ergonomik risk değerlendirmesi, işletmenin genel İSG yönetim sisteminden bağımsız düşünülmemelidir.
Eğitim kapsamında ergonomik risklerin;

süreçleriyle ilişkilendirilmesi ele alınır.
ISO 45001 yaklaşımı, ISO 45002'nin yönetim sistemi uygulamalarına yönelik perspektifi ve uygun durumlarda ISO 45003 kapsamında psikososyal risklerin yönetimi ile ergonomi arasındaki ilişki de ele alınabilir.

EĞİTİM METODOLOJİSİ

Eğitim içeriği;
Teorik bilgi + saha yaklaşımı + örnek görevler + yöntem karşılaştırması + uygulama + sonuç yorumlama
modeli üzerine kurulabilir.
Katılımcıların gerçek işyerlerinde karşılaşabileceği senaryolar üzerinden uygulamalar yapılması hedeflenir.
Çünkü:
Ergonomi kitapta öğrenilir, sahada uygulanır ve ölçümle doğrulanır.

EĞİTİMİN ANA KAZANIMI

Bu eğitimde amaç katılımcıya onlarca ergonomik yöntem ezberletmek değildir.
Amaç;
“Hangi işe hangi yöntemi, neden, nasıl ve hangi sınırlar içerisinde uygulamalıyım?”
sorusuna doğru cevap verebilecek bir değerlendirme yaklaşımı kazandırmaktır.
Çünkü iyi bir ergonomik risk değerlendiricisi yalnızca hesaplama yapmaz.
Görevi görür.
Çalışanı dinler.
Doğru veriyi toplar.
Doğru yöntemi seçer.
Sonucu yorumlar.
Riskin nedenini bulur.
Çözümü tasarlar.
Ve yapılan iyileştirmenin etkisini yeniden ölçer.

ERGONOMİK RİSK DEĞERLENDİRME YÖNTEMLERİNİ ÖĞRENİN
İşyerinizde ergonomik riskleri yalnızca tespit etmek değil, doğru yöntemle ölçmek, doğru yorumlamak ve etkili kontrol önlemlerine dönüştürmek istiyorsanız bu eğitim size sistematik bir yaklaşım kazandırmayı hedefler.
Doğru yöntem → doğru ölçüm → doğru analiz → doğru müdahale.
Ergonomik Risk Değerlendirme Yöntemleri Eğitimi hakkında detaylı bilgi almak, kurumunuza özel eğitim programı oluşturmak veya eğitim taleplerinizi iletmek için bizimle iletişime geçin.

Ergonomi Risk Değerlendirme Yöntemleri Eğitimi hakkında bilgi almak ve işletmenize özel değerlendirme planı oluşturmak için bizimle iletişime geçin.

👉 Dr. Hasan Hüseyin Tokgöz
👨‍⚕️ İşyeri Hekimi | Ergonomist | İş Sağlığı ve Güvenliği Sağlık Danışmanı
🌐 www.tokgozgroup.com
📧 drhasantokgoz@hotmail.com
📞 +90 532 516 96 76

Anahtar Kelimeler: izmir ergonomi eğitim, ergonomi risk değerlendirme, ergonomi risk analizi

Tokgöz Ltd.Şti

TOKGÖZ İŞSAĞLIĞI EĞİTİM DANIŞMANLIK SANAYİ VE TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ

İLETİŞİM BİLGİLERİMİZ
Telefon: 0 (532) 516 96 76
Adres: Etiler Mah.9 Eylül Meydanı A.Basaran Kapı No:12 İç Kapı no:120 Konak İzmir
E-mail :info@tokgozgroup.com

www.tokgozgroup.com
www.tokgozsebiltemizligi.com

TOKGÖZ İŞSAĞLIĞI EĞİTİM DANIŞMANLIK SANAYİ VE TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ © 2009 Tokgozgroup.com